De visie van Danny Blind over het opleiden van jeugdspelers

Tijdens de Noord-Europese finale van Nike Most Wanted kregen we de kans om te spreken met bondscoach Danny Blind. We hadden het voornamelijk over zijn visie op het gebied van de opleiding en beoordeling van talenten, want iedereen wil natuurlijk weten wat er nodig is om de top te bereiken en je dromen waar te maken. Als ex-hoofd jeugdopleiding van Ajax en nu als bondscoach van het Nederlands elftal heeft Blind een uitstekende blik op de ontwikkeling van Nederlandse talenten. Daarbij kijkt hij naar de verschillende leeftijdscategorieën met bijbehorende belangrijkste elementen en de grootste problemen van het ontwikkelen van talent in deze moderne tijd.

Focus op posities

De eerste stap bij het zoeken naar talenten is natuurlijk wedstrijden kijken. Is er dan een onderverdeling in de focus op posities? “Op welke posities je je als scout focust ligt natuurlijk aan de invalshoek van het scoutwerk. Als je gaat scouten om gewoon een speler te vinden voor een club, dan maakt het niet veel uit op welke positie hij speelt. Als ik voor het Nederlands elftal ga scouten kijk ik naar één of twee specifieke spelers voor een bepaalde positie, maar als je naar spelers kijkt zoals bij deze finale van Nike Most Wanted bekijk je iedere speler individueel. Dan maakt het niet uit of het een aanvaller of verdediger is, je focust je op de elementen die bij die positie horen en dat is bij een vleugelspeler natuurlijk anders dan bij een verdediger. Bij een vleugelspeler zoek je een individuele actie, een voorzet, dat hij oog heeft voor zijn medespelers, dat hij mee gaat met zijn tegenstander. Dat soort dingen. Allerlei technische/tactische onderdelen die voor een verdediger weer heel anders zijn. Dan kijk je naar duelkracht, wanneer je moet doordekken en wanneer juist niet, naar zijn positiespel. Maar ook het fysieke aspect is belangrijk en verschilt per positie. Bij elke positie zijn nou eenmaal andere kwaliteiten nodig.

Danny Blind

De stap van jeugd tot het eerste

Tijdens dit event zie je spelers van 15 tot 20 jaar die natuurlijk al een goede techniek hebben. Wat zijn de belangrijkste eigenschappen die je dan gaat finetunen zodat ze de stap naar de top kunnen maken? “Als een speler in aanmerking komt om tot het eerste door te stromen kijk je voornamelijk naar het tactische element, maar ook het mentale is erg belangrijk. In principe kun je het scouten van jeugdspelers indelen in 4 periodes. Ten eerste kijk je tijdens het scouten vanaf een jaar of 7 puur naar techniek. Daarna wordt het belangrijk dat de speler in een team kan voetballen en daar komt al wat tactiek bij kijken. Vervolgens wordt het tactische aspect versterkt. Het gaat namelijk niet alleen om je eigen team, maar ook hoe je met het andere team om gaat. Die willen namelijk iets bereiken wat jij niet wil, dus is het belangrijk om te zien hoe een speler daar mee om gaat. In de laatste fase gaat het om de mindset, echt willen winnen. Dat is uiteindelijk het belangrijkste in topvoetbal. Daar komt het mentale aspect boven drijven. Hoeveel wil je er in stoppen om te winnen?

Lastige jongens

De persoonlijkheid van een speler is dus iets waar pas later naar gekeken wordt, maar hoe ga je dan met lastige jongens uit de jeugd om? “Dat zijn altijd moeilijke situaties. In mijn 5 jaar als hoofd jeugdopleiding bij Ajax was het eerste dat ik veranderde dat elk jongetje die we binnen haalde van 8 tot 10 jaar minimaal twee jaar bij de club zou blijven. Ieder jongetje heeft namelijk een tijd nodig om zich goed te voelen in die omgeving. Het is een andere wereld, maar wel de wereld waar hij naartoe wil dus dat kan heel beklemmend werken. Je moet jonge mensen de tijd geven om zijn ei te vinden en om zich te ontplooien. Uiteindelijk na een paar jaar mag je ze pas afrekenen op dat ze geen progressie maken op mentaal gebied of technisch/tactisch gebied.”

“Mijn advies zou zijn dat we dat veel breder gaan trekken. Met moeilijk bedoel ik dan niet dat iemand de kleedkamer leeg rooft, maar we moeten onszelf niet wijs maken dat iedereen maar zodanig in de pas loopt dat we er niets meer mee hoeven te doen. Je moet als trainer namelijk ook iemand kunnen vormen tot een betere voetballer in mentaal opzicht. Die strijd moet je niet te snel opgeven, want dan raken spelers verloren. Die spelers met zo’n attitude brengen vaak juist wat extra’s op het veld. Het is een gegeven dat aanvallers of mensen die creatief zijn, ook grillig zijn. Dat is ook logisch, want een man passeren of dat soort onverwachte dingen doen is natuurlijk veel moeilijker dan een balletje breed leggen of iemand van de bal aflopen. Dus dat moeten we koesteren. Dat moet je niet te snel de kop indrukken, maar juist op waarde schatten.”

Danny Blind 2

De meest leerzame periode

Wat is de meest leerzame periode van een voetballer? Is dat het prille begin, of juist toch die laatste paar stappen? “Dat is een moeilijke vraag, want dat gaat altijd in fases. Ik denk toch, en dat is het moeilijke van hoe we nu in Nederland spelers proberen op te leiden, dat de jonge jaren het belangrijkste zijn. Ik denk dat ik in die periode slim geworden ben en voetbalintelligentie heb opgedaan door op het schoolplein allerlei soorten spelletjes te doen zoals 7 vs 7, 3 vs 3, 1 vs 1. We gingen ook vaak tegen een muur voetballen en daar zat een raam in van ongeveer een vierkante meter, maar dat was met karton afgedekt en een lijn tussen bruine en gele stenen op een meter hoog. Daar maakte we dan een heel spel van. Je moest altijd tegen de gele stenen schieten. Daarna mocht hij maar één keer stuiten. Je kon extra punten pakken door ‘m niet alleen tegen de gele stenen te schoppen, maar op dat raam te schieten. Daar wordt je slim van. Dat is hetzelfde geval bij 3 vs 3 op de straat, via een muurtje, via een boompje. Dat is iets wat we niet meer hebben nu. Die balcontacten, honderd/duizenden per dag, tienduizenden in de week, daar breken we nu onze nek over. Die jongetjes zitten nu met hun telefoon te spelen, of achter de computer. Ze spelen niet meer buiten. Dat moeten we gaan compenseren op een of andere manier. Dat is lastig.”

Lees ook: Nike Most Wanted Noord-Europese finale – de kortste weg naar een profcarrière